სრულფასოვანი ინტერნეტი რუსული თვითმფრინავების ბორტზე შესაძლოა 2027 წელს გამოჩნდეს, ხოლო 2028 წლისთვის მასობრივ სერვისად იქცეს. ხელისუფლება და ბაზრის მონაწილეები ამ ვადებს უკავშირებენ დაბალორბიტალური სატელიტური დაჯგუფების განვითარებას და 5G-NTN ტექნოლოგიის დანერგვას, რომელიც უზრუნველყოფს კავშირს არა მხოლოდ მიწაზე, არამედ ჰაერშიც.
ამჟამად რუსული ავიაკომპანიების მგზავრებისთვის ძირითადად ხელმისაწვდომია ლოკალური Wi-Fi პორტალები, რომლებიც მუშაობენ თვითმფრინავის შიგნით გლობალურ ქსელთან დაკავშირების გარეშე. ერთ-ერთი ასეთი გადაწყვეტილებაა Wi-Fly — გასართობი სისტემა ბორტზე ინტერნეტის გარეშე. შიდა ქსელთან დაკავშირების შემდეგ მგზავრებს შეუძლიათ უყურონ ფილმებსა და სერიალებს, მოუსმინონ მუსიკას, წაიკითხონ ელექტრონული გამოცემები, მიიღონ ინფორმაცია ფრენის შესახებ და ისარგებლონ ავიაკომპანიის სხვა ციფრული სერვისებით. თუმცა, ასეთი პლატფორმები არ უზრუნველყოფენ სრულფასოვან ინტერნეტთან წვდომას ფრენის დროს.
რუსეთში ბორტზე ინტერნეტის გაშვების საკითხი უკვე რამდენიმე წელია განიხილება. თავდაპირველად იგეგმებოდა, რომ ტექნოლოგია ფართოდ ხელმისაწვდომი გახდებოდა 2028 წლისთვის, თუმცა მოგვიანებით ციფრული განვითარების სამინისტროს წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ პირველი კომერციული სერვისები შესაძლოა უკვე 2027 წელს ამოქმედდეს. ამასთან, ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ საუბარია მასშტაბურ ინფრასტრუქტურულ პროექტზე, რომლის განსახორციელებლად საჭირო იქნება არა მხოლოდ ორბიტაზე საჭირო რაოდენობის თანამგზავრების გაშვება, არამედ სახმელეთო საკომუნიკაციო სადგურების შექმნა, თვითმფრინავებზე სპეციალური აღჭურვილობის დაყენება და საავიაციო გადაწყვეტილებების სერტიფიცირების პროცედურის გავლა.
მომავალი სერვისის საფუძველი უნდა გახდეს დაბალორბიტალური სატელიტური დაჯგუფება, რომელიც უზრუნველყოფს მონაცემთა სტაბილურ გადაცემას სიგნალის მინიმალური დაყოვნებით. ამ სფეროში ერთ-ერთ მთავარ მონაწილედ ითვლება შპს „ბიურო 1440“, რომელიც ფართოზოლოვანი ინტერნეტისთვის რუსული სატელიტური საკომუნიკაციო სისტემის შექმნით არის დაკავებული. სპეციალისტების შეფასებით, სრულფასოვანი დაფარვისთვის საჭირო იქნება რამდენიმე ასეული თანამგზავრი, რომლებიც შეძლებენ კავშირის უზრუნველყოფას როგორც ქვეყნის შორეულ რეგიონებში, ასევე საჰაერო მარშრუტებზე.
მოსალოდნელია, რომ პირველ ეტაპზე ინტერნეტი მხოლოდ შეზღუდული რაოდენობის თვითმფრინავებზე გამოჩნდება. ტექნოლოგიების ტესტირებისა და მათი სანდოობის დადასტურების შემდეგ სერვისის დანერგვა უფრო ფართოდ დაიწყება. ყველაზე რეალისტური სცენარი გულისხმობს ტესტირების გაგრძელებას და ინფრასტრუქტურის დახვეწას 2026–2027 წლებში, რის შემდეგაც შესაძლოა დაიწყოს პირველი ფრენები სრულფასოვანი ინტერნეტ-წვდომით ბორტზე.
ამასთან, პროექტის განხორციელების ვადები დამოკიდებული იქნება არა მხოლოდ სატელიტური ქსელის ტექნოლოგიურ მზადყოფნაზე. ავიაკომპანიებისთვის მნიშვნელოვანია აღჭურვილობის ღირებულება, მისი დაყენების ვადები არსებულ საჰაერო ფლოტზე და მომსახურების დაფინანსების მოდელი. ჯერჯერობით ღია რჩება საკითხი, ვინ გადაიხდის ინტერნეტზე წვდომას — თავად მგზავრები, გადამზიდავები თუ სახელმწიფო პროექტის მხარდაჭერის ფარგლებში.
მოგზაურებისთვის ბორტზე ინტერნეტის გაშვება იქნება გადასვლა შეზღუდული გასართობი სერვისებიდან სრულფასოვან კავშირზე ფრენის დროს. ავიაკომპანიებისთვის ეს არის შესაძლებლობა გააუმჯობესონ მომსახურების ხარისხი და მიუახლოვონ სერვისის დონე საერთაშორისო სტანდარტებს. ამჟამად ინდუსტრია ორიენტირებულია 2027 წელზე, როგორც ტექნოლოგიის კომერციული ექსპლუატაციის შესაძლო დაწყების თარიღზე, ხოლო 2028 წელზე — როგორც მისი უფრო ფართო გავრცელების ვადაზე.