Yaqin vaqtgacha oʻrindiq suyanchigʻidagi ekran zamonaviy uzoq masofali samolyotning deyarli majburiy atributi hisoblanardi. Bugungi kunda yondashuv oʻzgarmoqda. Yoʻlovchi bortga oʻzining ekrani – smartfon, planshet yoki noutbuk bilan keladi va koʻpincha aynan u parvoz paytida koʻngilochar dasturlar uchun asosiy qurilmaga aylanadi.
Aviatsiyada bu yondashuv Bring Your Own Device yoki BYOD – “oʻzingizning qurilmangizdan foydalaning” deb nomlanadi. Oʻrindiqdagi alohida displey oʻrniga yoʻlovchi bortdagi Wi-Fi tarmogʻiga ulanadi va brauzer orqali aviakompaniyaning multimedia portalini ochadi. U yerda filmlar, seriallar, musiqa, kitoblar, parvoz haqidagi maʼlumotlar va qoʻshimcha xizmatlar mavjud boʻlishi mumkin.
Yoʻlovchi uchun asosiy afzallik – bu tanish raqamli muhit. Nomaʼlum multimedia tizimining interfeysini tushunish yoki zamonaviy planshet yoki smartfondan sezilarli darajada past boʻlishi mumkin boʻlgan oʻrnatilgan ekrandan foydalanish shart emas. Shaxsiy qurilma egasiga moslashtirilgan: yorqinlik, boshqaruv, matn hajmi, quloqchinlar va boshqa parametrlar tanish.
Bundan tashqari, mobil elektronika aviatsiya uskunalariga qaraganda ancha tez yangilanadi. Samolyot oʻnlab yillar davomida ishlatilishi mumkin, smartfon va planshet avlodlari esa har bir necha yilda oʻzgaradi. Shu sababli, yoʻlovchi oʻzi bilan olib kelgan qurilma koʻpincha bir necha yil oldin salonga oʻrnatilgan displeydan tezroq va texnologik jihatdan ilgʻorroq boʻladi.
Zamonaviy bort multimedia yechimlari ham aynan shunday model asosida qurilgan. Masalan, Rossiyaning “Oblako” IT-kompaniyasi yoʻlovchi transporti uchun Wi-Fly platformasini rivojlantirmoqda. Tizim bortda mahalliy Wi-Fi tarmogʻini yaratadi, unga yoʻlovchi oʻzining smartfoni, plansheti yoki noutbukini ulaydi va brauzer orqali multimedia kontenti va xizmatlariga kirish huquqini oladi. Bort portalining ishlashi uchun samolyotning internetga doimiy ulanishi shart emas: kontent va asosiy funksionallik bevosita bort serverida joylashgan.
Bunday yondashuv yoʻlovchining shaxsiy qurilmasini shunchaki film tomosha qilish uchun ekranga emas, balki aviakompaniya bilan oʻzaro aloqa interfeysiga aylantirish imkonini beradi. Bort portali orqali parvoz haqida maʼlumot, koʻngilochar kontent va qoʻshimcha xizmatlar taqdim etilishi mumkin. “Oblako” yechimlarida, masalan, video va audio kontent, interaktiv parvoz xaritasi hamda tovarlar, oziq-ovqat yoki ichimliklarga buyurtma berish imkoniyatlari koʻzda tutilgan.
Aviakompaniyalar uchun BYOD afzalliklari nafaqat yoʻlovchilarning qulayligi bilan bogʻliq. Klassik oʻrnatilgan koʻngilochar tizim faqat displeylardan iborat emas. U simlar, boshqaruv bloklari, server uskunalari va oʻrnatish, xizmat koʻrsatish va vaqt oʻtishi bilan modernizatsiya qilish kerak boʻlgan boshqa komponentlarni oʻz ichiga oladi.
Yoʻlovchi oʻrindiqlariga bevosita joylashtirilishi kerak boʻlgan bunday uskunalar qancha kam boʻlsa, salon infratuzilmasi shunchalik sodda boʻlishi mumkin. Bundan tashqari, raqamli xizmatning dasturiy qismini oʻnlab yoki yuzlab jismoniy displeylarni almashtirmasdan rivojlantirish mumkin: interfeysni yangilash, kontent qoʻshish va yangi xizmatlarni ulash.
Oxir-oqibat, BYOD bortdagi koʻngilochar dasturlarga boʻlgan yondashuvni oʻzgartiradi. Aviakompaniyalar oʻrindiqqa navbatdagi ekranni oʻrnatishga emas, balki yoʻlovchi oʻz qurilmasida nimani koʻrishi va u orqali qanday xizmatlarni olishiga eʼtibor qaratishlari mumkin.
Agar ilgari samolyot jihozlarining bir qismi majburiy ravishda ekran boʻlishi kerak boʻlsa, endi koʻpincha yoʻlovchining choʻntagida boʻlgan qurilma atrofida toʻliq raqamli muhit yaratish kifoya. Aynan shu vazifani Wi-Fly kabi platformalar hal qiladi: ekranni yoʻlovchi oʻzi bilan olib keladi, aviakompaniya esa unga kontent va xizmatni taqdim etadi.